TÜRK VE DÜNYA EDEBİYATINDAN OTOBİYOGRAFİK ESERLER

Bookshelf with labeled autobiographies in Turkish and world literature, including titles by Nelson Mandela and Barack Obama — A bookshelf section dedicated to Turkish and world literature autobiographies.

Otobiyografi, bir kişinin kendi yaşamını, deneyimlerini, düşüncelerini ve iç dünyasını bizzat kendisinin anlattığı edebî türdür. Bu tür eserlerde yazar, yaşam öyküsünü kronolojik ya da tematik bir düzen içinde aktarırken yalnızca kişisel serüvenini değil, yaşadığı dönemin toplumsal, kültürel ve siyasal atmosferini de okuyucuya yansıtır. Bu yönüyle otobiyografi; tarih, sosyoloji ve psikoloji gibi farklı disiplinler için de önemli bir kaynak niteliği taşır. Aşağıda Türk ve dünya edebiyatından öne çıkan otobiyografik eserler ile bu eserlerin temel özelliklerine ilişkin kısa bilgiler yer almaktadır.

Eser	Yazar	Ülke	Kısa Bilgi
İtiraflar	Jean-Jacques Rousseau	Fransa/İsviçre	Modern otobiyografinin ilk ve en önemli örneklerinden biridir.
İtiraflar	Lev Tolstoy	Rusya	Yaşamın anlamı, ölüm ve inanç üzerine iç hesaplaşmalarını anlattığı felsefi otobiyografidir.
Çocukluğum	Maksim Gorki	Rusya	Yoksulluk içinde geçen çocukluk yıllarını anlatır.
Ekmeğimi Kazanırken	Maksim Gorki	Rusya	Çalışma hayatındaki mücadelelerini konu edinir.
Benim Üniversitelerim	Maksim Gorki	Rusya	Hayat okulunda edindiği deneyimleri aktarır.
Hakikatle Deneyimlerim	Mahatma Gandhi	Hindistan	Ahlaki ve siyasi gelişimini anlattığı otobiyografisidir.
Uzun Yürüyüş	Nelson Mandela	Güney Afrika	Apartheid rejimine karşı verdiği mücadeleyi anlatır.
The Story of My Life	Helen Keller	ABD	Engelleri aşarak eğitim ve başarıya ulaşmasını anlatır.
The Autobiography of Benjamin Franklin	Benjamin Franklin	ABD	Kişisel gelişim ve devlet adamlığı yolculuğunu aktarır.
Agatha Christie: An Autobiography	Agatha Christie	İngiltere	Yazarlık yaşamını ve aile hayatını anlatır.
Speak, Memory	Vladimir Nabokov	Rusya	Çocukluğunu ve sürgün yıllarını edebi bir üslupla anlatır.
Boyhood	J. M. Coetzee	Güney Afrika	Çocukluk dönemini anlatır.
Youth	J. M. Coetzee	Güney Afrika	Gençlik yıllarını ve yazarlık arayışını işler.
Open	Andre Agassi	ABD	Tenis kariyerini ve özel yaşamını samimiyetle anlatır.
Dreams from My Father	Barack Obama	ABD	Kimlik arayışını ve gençlik yıllarını anlatır.
Born a Crime	Trevor Noah	Güney Afrika	Apartheid dönemindeki çocukluğunu mizahi bir dille aktarır.
Bir Genç Kızın Hatıra Defteri	Anne Frank	Hollanda	II. Dünya Savaşı sırasında tuttuğu günlüklerden oluşur.
Mor Salkımlı Ev	Halide Edib Adıvar	Türkiye	Çocukluk ve gençlik yıllarını anlatır.
Türk’ün Ateşle İmtihanı	Halide Edib Adıvar	Türkiye	Millî Mücadele yıllarındaki yaşantılarını aktarır.
Bir Dinazorun Anıları	Mina Urgan	Türkiye	Akademik ve edebî çevresini mizahi bir dille anlatır.
Bir Dinozorun Gezileri	Mina Urgan	Türkiye	Yurt dışı gezilerini ve anılarını paylaşır.
Kırk Yıl	Halit Ziya Uşaklıgil	Türkiye	Çocukluğunu, gençliğini ve Servetifünun yıllarını anlatır.
Saray ve Ötesi	Halit Ziya Uşaklıgil	Türkiye	Saray yaşamına ilişkin gözlem ve anılarını aktarır.
Mavi Sürgün	Halikarnas Balıkçısı	Türkiye	Bodrum sürgününü ve yaşamındaki dönüşümü anlatır.
Zeytindağı	Falih Rıfkı Atay	Türkiye	I. Dünya Savaşı’ndaki cephe gözlemlerini anlatır.
Çankaya	Falih Rıfkı Atay	Türkiye	Atatürk dönemi ve Cumhuriyet’in kuruluş yıllarına tanıklık eder.
Babam Abdülhamid	Ayşe Osmanoğlu	Türkiye	Osmanlı sarayındaki çocukluğunu ve babası II. Abdülhamid’i anlatır.
Boğaziçi Mehtapları	Abdülhak Şinasi Hisar	Türkiye	Eski İstanbul’u kişisel anılarıyla birlikte anlatır.
Geçmiş Zaman Köşkleri	Abdülhak Şinasi Hisar	Türkiye	Çocukluk ve aile çevresini nostaljik bir bakışla aktarır.

Dokuzuncu Hariciye Koğuşu	Peyami Safa	Türkiye	Yazarın çocukluk yıllarında geçirdiği kemik hastalığından hareketle yazdığı, Türk edebiyatının en önemli otobiyografik romanlarından biridir.
Zoraki Diplomat	Yakup Kadri Karaosmanoğlu	Türkiye	Yazarın Tiran, Prag, Lahey, Bern ve Tahran büyükelçiliklerinde edindiği deneyimleri aktardığı anı niteliğindeki eserdir.
Falaka	Ahmet Rasim	Türkiye	Çocukluk yıllarını, mahalle yaşamını ve eski eğitim sistemini mizahi bir dille anlatan otobiyografik eserdir.
Mektuplar	Beşir Fuad	Türkiye	Düşünce dünyasını, pozitivist anlayışını ve kişisel bunalımlarını yansıtan önemli otobiyografik metinlerdir.
Günlükler	Beşir Fuad	Türkiye	İç dünyasını, psikolojik çözümlemelerini ve yaşamına ilişkin gözlemlerini içerir.
İtiraflar	Aziz Augustinus	Roma İmparatorluğu	Batı edebiyatının ilk büyük otobiyografik eserlerinden biri kabul edilir. Yazarın günah, pişmanlık ve Tanrı’ya yöneliş sürecini anlatır.
Günlükler	Franz Kafka	Avusturya-Macaristan / Çekya	Kafka’nın yazarlık serüvenini, yalnızlığını ve iç çatışmalarını yansıtan otobiyografik metinlerdir.
Sol Ayağım	Christy Brown	İrlanda	Serebral palsiyle yaşam mücadelesini ve sanatçı kimliğini anlattığı otobiyografisidir.